جليل عرفان منش

171

جغرافياى تاريخى هجرت امام رضا ( ع ) از مدينه تا مرو ( فارسي )

حضرت رضا عليه السّلام فرمود : « نمىدانم نسبت به من چگونه رفتار كنند و نسبت به شما ( شيعيان ) چه نوع عمل شود . » « 33 » عطاردى نيز مىگويد : امام على بن موسى الرضا عليه السّلام در پايان دستخط خود مىافزايد : « در صورتى كه جفر و جامعه بر خلاف اين كار ( ولايتعهدى ) حكم مىكنند و نمىدانم بر سر من چه خواهد آمد و بر شما چه خواهد گذشت . . . » « 34 » اين عبارت اخير علاوه بر گويا بودن كراهت امام از پذيرش ولايتعهدى بيانگر نگرانى آن حضرت از سرنوشت خود و امت و نيز خطراتى كه آنها را ممكن است و آينده تهديد كند مىباشد كه خود گواه روشنى است بر ماهيت ولايتعهدى . علاوه بر ماجراى پذيرش ولايتعهدى امام على بن موسى الرضا عليه السّلام وقايع ديگرى نيز در مرو روى داد كه از يك سو متأثر از ماجراى ولايتعهدى و از سوى ديگر روشنگر ماهيت آن است . اين حوادث عبارتند از ماجراى دعاى باران ، برپايى نماز عيد و سلسله بحث و جدلهايى كه در مجلس مأمون و مسجد جامع مرو روى داده است . دعاى باران على بن محمّد بن سيّار روايت مىكند هنگام ولايتعهدى حضرت رضا عليه السّلام مدتى باران نباريد . گروهى از اطرافيان مأمون كه مخالف حضرت رضا عليه السّلام بودند ، اين موضوع را با ولايتعهدى حضرت پيوند داده به مأمون گفتند از زمان ورود على بن موسى به مرو و وليعهد شدنش خداوند باران را از ما قطع كرده است . مأمون از اين سخن ناراحت شد و از آن حضرت خواست تا از خداوند طلب نزول باران رحمت كند . حضرت رضا عليه السّلام در روز دوشنبه به سوى صحرا حركت كرد و مردم نيز از خانه‌هاى خود بيرون آمدند و حضرت بعد از حمد و سپاس خداوند فرمود : بار خدايا تو ، ما اهل بيت را بزرگ داشتى و ما را مورد احترام عموم قرار دادى ، آنان به ما توسّل مىجويند و از طريق ما فضل و رحمت تو را طلب مىكنند و در انتظار نعمت و احسان تو هستند ، خداوندا اكنون باران رحمت خود را بر اين مردم نازل و

--> ( 33 ) - شيخ صدوق ، عيون اخبار الرضا عليه السّلام ، 2 / 386 . ( 34 ) - عطاردى ، اخبار و آثار امام رضا عليه السّلام ، ص 164 .